COLUMN: De Kuip, een stadion in verval

Beste Feyenoord-vrienden,

De Kuip, ooit veruit het mooiste voetbalstadion van Nederland, maar helaas nu in verval. Het werd gebouwd tijdens de crisisjaren van het interbellum, de periode tussen de beide Wereldoorlogen. Een enorme werkloosheid als gevolg van een diepe en wereldwijde economische crisis, die was losgebarsten door de zogenaamde “beurskrach” van 1929, was de aanleiding voor het met volledige overheidssteun uitvoeren van nationale werken, waaronder ook projecten als de bouw van de Maastunnel, Het Amsterdamse Bos, het Twentekanaal en het Goffertpark in Nijmegen. De bouw van De Kuip viel er als particulier initiatief uiteraard niet onder, maar gezien de grote malaise waren de arbeidskosten laag en kon er dus mede daardoor zo’n megaproject gerealiseerd worden. Het stadion werd op 27 maart 1937 geopend.

Feyenoord voetbalde voordien achtereenvolgens op het Afrikaanderplein en aan de Kromme Zandweg, die tot de aanleg van het Zuiderpark begon aan de Dordtsestraatweg ongeveer ter hoogte van de Valkeniersweg en die eindigde voorbij de Dorpsweg in Charlois. In mijn jeugd ik er honderden keren gelopen en gefietst. Mijn kleuterschool lag er aan en het was één van de routes naar de religieus-humanistische gemeenschap van mijn roots en waar ik in 1978 definitief afscheid van nam. Vóór het stadion door Feyenoord in gebruik werd genomen (overigens zonder er eigenaar van te zijn) was de club drie keer landskampioen geweest. In 1924, 1928 en 1936. Daar kwamen dus gedurende de amateurtijd nog twee titels bij: in 1938 en 1940.

Zelf ben ik 68 jaar een vaste bezoeker van De Kuip geweest. Te beginnen dus met een vriendschappelijke wedstrijd van het Rotterdams Elftal tegen MSV Duisberg (uitslag 3-3) en mijn debuutwedstrijd inzake Feyenoord zelf was op 22 april 1957: Feyenoord-Eindhoven 4-0 (ruststand nog 0-0). Wat in die tijd opviel en dus ook door velen in de loop der tijd werd opgemerkt was de voortreffelijke kwaliteit van de grasmat. Die blonk altijd uit als smetteloos groen biljardlaken. De afgelopen elf jaar was het ook de beste grasmat van Nederland maar is nu afgetroefd door het veld van het Philips stadion.

De Kuip gold (en geldt wellicht nog steeds) als het mooiste en gezelligste grote stadion van Nederland. Bijvoorbeeld vergeleken met het Olympisch Stadion in de tijd dat dit voor de Olympische Spelen in 1928 opgeleverde stadion nog voor de voetbalsport werd gebruikt. Voormalige bvo’s als DWS en Blauw-Wit hadden er hun thuishaven. Wat de Kuip als voordeel had boven de “concurrent” in de residentieloze hoofdstad was dat het publiek dichter op het veld zat en de beide doelen zich dus ook veel dichter bij de tribunes aan de korte zijde bevonden dan in Mokum het geval was. Vele jaren lang speelde het Nederlands Elftal twee keer per jaar tegen België. Het ene jaar afwisselend in het Olympisch Stadion en De Kuip en het andere jaar twee keer in de “Hel van Deurne” bij Antwerpen, niet te verwarren met mijn woongemeente Deurne in Zuid-Oost-Brabant.

In mijn jongere jaren speelden zowel in Rotterdam als in Amsterdam nog vier bvo’s. In Mokum naast Ajax, DWS (dat in 1964 nog landskampioen werd) en Blauw-Wit was er nog De Volewijckers en in Rotterdam behalve Feyenoord, Sparta en Excelsior ook nog Xerxes. Xerxes fuseerde eerst nog met DHC uit Delft alvorens definitief van de betaald voetbal-kaart te verdwijnen. Sparta is de oudste bvo van Nederland (opgericht 1 april 1888) en had tot en met het interbellum net zo veel landstitels op zijn naam staan als Feyenoord. Overigens wel alle vijf reeds tussen 1909 en 1915 gewonnen. En toen Sparta in 1959 kampioen werd had de club van Spangen er zelfs één méér op zijn naam staan dan de grote concurrent van Zuid. Maar wat Feyenoord dus vóór had op de Spangenaren was vanaf 1937 dat prachtige en imposante stadion nabij de linker Maasoever. Dat destijds natuurlijk ultramoderne stadion werd in de loop der tijd wel gedeeltelijk geïnnoveerd. Zo kreeg De Kuip in 1957 de vier lichtmasten, door Lee Towers in zijn schitterende lied “Mijn Feyenoord” bezongen als vier reuzen, elk een Goliath, als hoeders van de stad, symbolen voor het hele legioen”. Teksten die uw oude columnist nog steeds ontroeren en tot tranen toe bewegen.

In de jaren 1994 en 1995 onderging De Kuip een nog veel verder gaande renovatie en werd het grootste deel van het stadion overdekt voor wat de tribunes betreft. Gerard Cox schreef er in zijn column in de toenmalige Feyenoord-krant ook vol trots over en vergeleek vanuit zijn onverbloemde chauvinisme de situatie met die in Amsterdam, waar een nieuw stadion nog even op zich liet wachten en Ajax zijn thuiswedstrijden nog steeds in De Meer speelde of bij topduels in…jawel…het Olympisch Stadion.
Maar die beide vernieuwingen van achtereenvolgens 1957 en 1995 ten spijt is De Kuip nu toch zeer gedateerd en ook internationaal gezien in verval geraakt. Er worden buiten Feyenoord om geen grote wedstrijden meer in gespeeld. Nauwelijks interlands en geen Europacup-finales meer. De club wordt nu – naar verluidt – ook eindelijk eigenaar van De Kuip, maar dat kan toch – strategisch gezien – qua huisvesting geen duurzame oplossing meer zijn voor de nationale wereldbekerprimeurhouder alsmede de eerste én nog steeds laatste Nederlandse Europacupwinnaar.

Ik kan dus in het primaire belang van ons dierbare Feyenoord en diens enorme supportersschare alleen maar hopen dat er binnen afzienbare tijd eindelijk een nieuw stadionplan op tafel komt dat in tegenstelling tot voorgaande versies wel zal worden gerealiseerd.

ForLife en ForEver
Rood-wit-zwart
Feyenoord-hart